25 คำถามกับ Richard Stallman


Richard M. Stallman หรือที่รู้จักกันในนาม RMS ผู้ก่อตั้ง Free Software Foundation และ GNU Project ได้เข้าตอบคำถามที่มีคนอยากรู้มากที่สุดในเว็บ reddit 25 คำถาม ในฐานะแฟนพันธุ์เทียมของ RMS ผมเห็นว่าบางคำถามและคำตอบน่าสนใจดี เลยแปลสรุปคำถามคำตอบแต่ละอันสั้นๆ ไว้ที่นี่ หรือถ้าอยากอ่านต้นฉบับเต็มๆ ก็สามารถอ่านได้จาก blog.reddit http://blog.reddit.com/2010/07/rms-ama.html

1. corevette ถาม: ถ้าเลือกได้อยากให้ proprietary software ตัวไหนปล่อยเป็น free software มากที่สุด

RMS ตอบ: Autocad

2. stdout ถาม: เคยเสียใจมั้ยที่พูดจารุนแรงกับคนอื่นๆ โดยเฉพาะกรณี Linux vs GNU/Linux (เขาเล่าว่าเคยเห็น RMS ทำลายเด็กคนหนึ่งด้วยคำพูดจนแทบเสียผู้เสียคน หลังจากที่เด็กคนนั้นเรียก GNU/Linux ว่า Linux ต่อหน้าเขา)

RMS ตอบ: จำไม่ได้ว่าเคยพูดอะไรแรงๆ ไปบ้าง แต่ก็รับว่าจะพยายามพูดในเรื่องแบบนี้ให้นุ่มนวลมากที่สุดเท่าที่จะทำได้

3. atomic_rabbit ถาม: คิดยังไงกับ Lisp ที่กลายเป็นภาษาที่แทบไม่มีใครใช้ในปัจจุบัน (rms เคยวาง Lisp เป็นภาษาหลักคู่กับภาษา C ใน GNU Manifesto เพราะว่า rms ก็เป็น Lisp hacker คนหนึ่ง)

RMS ตอบ: Lisp ก็ไม่เคยได้รับความสนใจมากนักอยู่แล้วแม้ว่าจะเป็นอดีตหรือปัจจุบัน GNU เองก็ยกเลิกจุดประสงค์ที่จะวาง Lisp เป็นภาษาหลักไปตั้งหลายปีแล้ว

4. miserlou ถาม: คิดยังไงกับแนวทางของ software markets (ตัวอย่างเช่น App Store ของ Apple และ Android Market ของ Google) และเป็นไปได้มั้ยที่จะประยุกต์ใช้แนวทางของ software markets กับ free software เพื่อประโยชน์ทางธุรกิจ

RMS ตอบ: RMS รู้สึกอึดอัดกับการควบคุมของ Apple มาก (RMS เรียก iPhone/iPad ว่า iGroan/iBad ด้วยแหละ) ข้อบังคับของ App Store แทบจะปิดกั้นโอกาสของ free software โดยสิ้นเชิง (RMS บอกเลยถ้าใครมี iGroan/iBad ให้ jailbreak ซะ) ส่วน Android Market แม้จะไม่เข้มงวดเหมือน App Store แต่ค่ายมือถือบางค่ายก็พยายามเหลือเกินที่จะควบคุมผู้ใช้ ส่วนกับเรื่องการประยุกต์ software markets เพื่อประโยชน์ทางธุรกิจนั้น rms ไม่คัดค้าน แต่ก็ไม่แน่ใจว่าโอกาสที่จะประสบความสำเร็จมีมากน้อยเพียงใด

p.s. จาก miserlou: หนังเรื่องโปรดคืออะไร
RMS ตอบ: มีบางเรื่องที่ชอบเหมือนกัน แต่นึกไม่ออกว่าเรื่องไหนดีสุด แต่ไม่เอาพวกหนัง Hollywood เพราะ Hollywood มักมาคู่กับ DMCA

5. qrios ถาม: คิดยังไงกับบริษัทที่ทำโปรแกรม proprietary software ขายเป็น closed-source โดยสัญญาว่าเมื่อได้กำไรแล้วจึงปล่อยโปรแกรมเป็น GPL

RMS ตอบ: ตราบเท่าที่มันเป็น proprietary มันก็คือสิ่งชั่วร้าย เมื่อไรที่มันเป็น free software มันก็คือ free software เหมือน free software ตัวอื่นๆ แต่ rms ไม่ค่อยไว้วางใจแผนของบริษัทพวกนี้เท่าไร มันดูเหมือนการหลอกให้คนช่วยโปรโมตมากกว่า

6. ZorbaTHeHut ถาม: (ช่วงแรกของคำถามนี้อ่านแล้วสับสนมาก แม้แต่ rms ยังไม่เห็นตรงไหนเป็นประเด็นหลักเลย) คิดว่า GPL มาถึงจุดสูงสุดของมันหรือยัง

RMS ตอบ: ไม่มีใครเห็นอนาคตข้างหน้า แต่ทุกวันนี้ software ที่ปล่อยเป็น GPL ก็มีมากขึ้นเรื่อยๆ

7. z4rsh ถาม: ทำไมโปรแกรมบางพวก เช่น โปรแกรมคำนวณภาษี หรือ เกมส์แบบ High-end มักจะสร้างจากบริษัทที่เน้นเรื่องกำไร หายากที่เป็น free software อะไรคือจุดอ่อนของเรื่องนี้

RMS ตอบ: จริงๆ แล้วโปรแกรมพวกนี้ก็มีที่เป็น free software เหมือนกัน ยกตัวอย่างเช่น FSF Latin America ก็ทำโปรแกรมยื่นแบบฟอร์มขอคืนภาษี, เกมส์ที่เป็น free software ก็สนุกดี

8. Vaselinetimes_Day ถาม: มองย้อนไป 25 ปี อะไรที่นับเป็นความสำเร็จและอะไรที่นับเป็นข้อผิดพลาดของ FSF

RMS ตอบ: ความสำเร็จคือ GNU/Linux และชุมชนที่ยิ่งใหญ่ ส่วนข้อผิดพลาดคือชุมชนลืมไปว่าะอะไรคือ “freedom” ตามแนวทางของ GNU หันไปสนใจแต่ “Open Source” กันหมด

9. egonSchiele ถาม: คิดว่านักเรียน/นักศึกษาสายคอมพิวเตอร์ควรศึกษาเรื่องอะไรมากที่สุด และเล่มไหนคือหนังสือแนะนำสำหรับนักเรียน/นักศึกษาสายคอมฯ

RMS ตอบ: อยากเห็นนักเรียน/นักศึกษาได้อ่านหนังสือที่ free และใช้หนังสืออ้างอิงที่ free จริงๆ ตำราและหนังสือเรียนทุกอันควรจะ free ให้หมดนั่นแหละ

10. enkiam ถาม: จุดไหน RMS ถึงจะคิดว่าตัวเองชนะ จนพอใจเลิก FSF แล้วกลับไป hack เหมือนเดิม (hack ในที่นี้ใช้ในความหมายดั้งเดิม คือ “การเล่นกับโปรแกรม” ไม่ใช่การเจาะเครื่องชาวบ้านแต่อย่างใด)

RMS ตอบ: free software movement จะชนะก็ต่อเมื่อผู้ใช้ให้ความสำคัญกับ freedom มากกว่า proprietary software จนไม่มีใครอยากใช้หรืออยากทำ proprietary software อีกต่อไป หลังจากชนะแล้ว (ถ้ามีวันนั้น) RMS ก็คงไม่กลับไป hack อีกเพราะคิดว่าตัวเองแก่เกินไปแล้ว แต่คงหันไปต่อสู้กับความอยุติธรรมอื่นๆ ต่อไป

11. RoastBeefOnCHimp ถาม: ทำยังไงเวลามีคนโจมตีเรื่องการแต่งกาย รูปร่างหน้าตา วิธีการพูด และเรื่องส่วนตัวอื่นๆ (ad hominem attacks) มากกว่าจะสนใจเนื้อหา

RMS ตอบ: วางเฉยและพูดต่อไป ประเด็นของเนื้อหาคือสิ่งสำคัญที่ต้องการสื่อสารให้ผู้ฟัง

12. doobyscoo42 (อันนี้คำถามยาวและวกวนมาก สรุปสั้นๆ ประมาณว่า freedom ใน free software จำเป็นจริงหรือไม่ และ proprietary software นับว่าเป็นการละเมิดสิทธิ์ของผู้ใช้หรือเปล่า) คำตอบของ RMS ชี้ไปที่บทความ The root of this problem is software controlled by its developer ที่เผยแพร่ใน Boston Review

13. Joeboy ถาม: ยังคงมีความหวังกับ GNU HURD มั้ย

RMS ตอบ: ก็ไม่ได้หวังอะไรมากว่า GNU HURD จะเสร็จหรือไม่ เพราะ Linux ทำหน้าที่เป็น kernel ได้ดีอยู่แล้ว ปัญหาของ free software คือการขาด free drivers มากกว่า ถึงจะทำเสร็จ GNU HURD ก็ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาตรงนี้

14. puredemo ถาม: เราสามารถประยุกต์แนวทางของ free software เข้ากับนวัตกรรมชีววิทยาในการสร้างสิ่งมีชีวิตสังเคราะห์ได้หรือไม่ อย่างไร

RMS ตอบ: ไม่คิดว่าทั้งสองอย่างนี้จะประยุกต์ให้เข้ากันได้ เพราะสิ่งมีชีวิตต่างจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แต่ข้อมูลโครงการบางอย่าง เช่น Genome project ก็อาจจะพอจะถือว่าเป็น source code ได้เหมือนกัน

15. MendaSpain ถาม: โปรแกรมใหญ่ๆ ยังอาจมีคนสนใจบริจาคบ้าง แต่สำหรับโปรแกรมเล็กๆ คงหายาก ดังนั้นโปรแกรมเล็กๆ ควรจะปล่อยเป็น GPL ดีหรือไม่

RMS ตอบ: ตอนเขาเริ่ม GNU Project เขาก็ไม่ได้สนใจเรื่องเงิน แต่เขาไม่อยากสร้างกำไรโดยการเอาเปรียบคนอื่น ดังนั้นทุกโปรแกรมก็ควรจะปล่อยเป็น free software ทั้งหมด

16.  fuzzyman ถาม: คิดว่าแนวทางของ free software สามารถใช้กับสินค้าอย่างอื่นที่ไม่ใช้ software ได้หรือไม่ เช่น การสนับสนุนให้ซื้อของจากสหกรณ์ท้องถิ่นแทนซึ้อจากห้างใหญ่ๆ

RMS ตอบ: RMS คิดว่าคนตั้งคำถามนี้สับสนกับความหมายของคำว่า “free” ในเชิงของ freedom กับ gratis เขาเห็นว่าสินค้าที่จับต้องได้นั้นก็ free อยู่แล้ว เพราะลูกค้าสามารถเห็นได้ว่ามันคืออะไร ทำงานอย่างไร แต่ถ้าร้านไหนพยายามปกปิดหรือหลอกลวงความจริงเกี่ยวกับสินค้า เราก็ควรต่อต้านการกระทำเช่นนั้น

p.s. จาก fuzzyman: RMS มีสัตว์เลี้ยงหรือไม่
RMS ตอบ: ไม่มี เพราะต้องเดินทางบ่อยเกินกว่าจะเลี้ยงอะไรได้ แต่ถ้าเป็นไปได้ อยากเลี้ยงนกแก้ว

17 dbzer0 ถาม: แนวทางของ free software เชื่อมโยงไปสู่แนวทางของ “อนาธิปไตย” (Anarchism) หรือไม่

RMS ตอบ: ยอมรับว่าแนวทางของ free software มีส่วนที่เป็น “อนาธิปไตย” เหมือนกัน และก็ยังมีส่วนที่เป็น “ทุนนิยม” (Capitalism) และ “สังคมนิยม” (Socialism) ด้วย ตัว RMS เองโน้มไปในทางอนาธิปไตยหน่อยๆ ตรงที่ไม่ชอบให้ใครมาออกคำสั่งใคร แต่ก็ยังเห็นด้วยกับความจำเป็นในการมี “รัฏฐาธิปัตย์” อยู่

18. lendrick ถาม: เวลานักออกแบบสร้างตัวละครในเกมหนึ่งที่เป็น GPL ดูเหมือนว่าคนอื่นสามารถเอาไปใส่ใน non-free game ได้โดยไม่ละเมิดข้อบังคับของลิขสิทธิ์ ต่างกับ source code ที่ได้รับความคุ้มครองจาก GPL ปัญหานี้จะแก้อย่างไร

RMS ตอบ: คิดว่ามันขึ้นกับสถานการณ์ อย่างไรก็ตามนี่คือจุดอ่อนของ copyright อยู่แล้ว copyleft ซึ่งดัดแปลงมาจาก copyleft ไม่สามารถแก้ปัญหานี้ได้ ดังนั้นผู้มีปัญหาตรงนี้ควรจะปรึกษาทนายดีกว่า

19. OsamaK ถาม:: หนังสือที่ชอบที่สุดเท่าที่เคยอ่านมามีอะไรบ้าง

RMS ตอบ:

ถ้าเป็นแนว Sci-fi ได้แก่

  • A Fire Upon the Deep ของ Vernor Vinge
  • Diaspora ของ Greg Egan.
  • The Jehovah Contract ของ Victor Koman

ถ้าเป็นนิยายสืบสวนสอบสวน ได้แก่

  • ซีรี่ส์ Mary Russell ของ Laura King
  • Gordianus the Finder ของ Steve Saylor

นิยายแนวอื่นๆ ได้แก่ นิยายของ

  • Jane Austen and Paul Auster
  • Lewis Carroll and Edgar Allen Poe
  • Jorge Luis Borges
  • Arturo PÃrez Reverte
  • Alejandro Dolina

หนังสือเกื่ยวกับภาษาศาสตร์ ได้แก่ The Origin of Language ของ Merrit Ruhlen

หนังสือประวัติศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ได้แก่

  • Burning Water ของ Laurette SÃjournÃ
  • Popol Vuh แปลโดย Dennis Tedlock
  • Lords of Sipan ของ Kirkpatrick
  • Courtesans and Fishcakes ของ James Davidson
  • Life and Death in Shanghai ของ Nien Cheng
  • Buddhism in India ของ Gail Omvedt
  • ชีวประวัติ Dr. Ambedkar ของ Gail Ornvedt
  • A Vietcong Memoir ของ Truong Nhu Tang
  • The Forbidden Bestsellers of Pre-Revolutionary France ของ Robert Darnton
  • Marquesan Sexual Behavior ของ Suggs
  • The Fateful Hoaxing of Margaret Mead ของ Derek Freeman

20. n8f8: เราควรให้ความรู้เกี่ยวกับ free software แก่เด็กๆ ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาเลยหรือไม่

RMS ตอบ: ถ้าทำได้ ก็เจ๋งมาก ใครมีแนวทางสามารถติดต่อ rms ได้เลย

21. bobysmith007 ถาม: ด้านไหนบ้างที่คิดว่าโปรแกรมที่เป็น proprietary software ทำได้ดีกว่า free software

RMS ตอบ: เท่าที่รู้มี CAD (Computer-aided design) กับโทรศัพท์มือถือ

22. two_front_teeth ถาม: ถ้าหมอจำเป็นต้องใส่อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้ proprietary software ในตัวคุณเพื่อช่วยชีวิต คุณจะยอมหรือไม่

RMS ตอบ: ยอม แต่ว่ายอมเพื่อที่จะเอาชีวิตไว้เขียน free software มาทดแทน proprietary software ตัวนั้น

23. dballing ถาม: ทำไม RMS ถึงไม่ใช้ Skype

RMS ตอบ: เพราะการใช้ Skype (และ non-free software อื่นๆ) เป็นการชักชวนให้คนอื่นๆ หันมาใช้ non-free software ในตัวของมันเอง http://stallman.org/stallman-computing.html

24. [deleted] ถาม: ทำไม RMS ถึงพยายามที่จะใช้ชีวิต offline มากกว่า online แม้แต่เข้าเว็บก็จะเข้าผ่าน email daemon เป็นส่วนใหญ่ ทำไมต้องขนาดนั้น?

RMS ตอบ: RMS ทำเช่นนั้นเพราะเหตุผลส่วนตัวซึ่งคนอื่นไม่จำเป็นต้องทำตามก็ได้ แต่ RMS สนับสนุนให้ใช้ Tor หรืออย่างอื่นที่คล้ายกันเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัว ไม่ให้ใครมายุ่งกับคุณ (โดยเฉพาะรัฐบาล)

25. meeiw: คิดว่าอะไรที่ vim ทำได้ดีกว่า emacs

RMS ตอบ: ขอโทษด้วย ไม่เคยใช้ vim🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: