Wayland เข้าสู่ Natty repository แล้ว

Wayland เป็น display manager ตัวใหม่ที่ Ubuntu หมายมั่นจะมาใช้แทน X11 อันโบราณเทอะทะ ล่าสุด Wayland snapshot ได้เข้าไปสู่ repository ของ Ubuntu 11.04 Natty Narwhal แล้ว

Wayland ตัวนี้เป็นแค่ตัวทดลองให้คนที่สนใจจริงๆเท่านั้น อีกอย่างมันก็ยังไม่ใช่ตัวล่าสุดด้วย เนื่องจาก Wayland ตัวล่าสุดต้องการ Mesa 7.11-devel จาก Git แต่ว่าใน Natty เป็นแค่ 7.10 เท่านั้น คงต้องรอดูว่า Mesa ที่รองรับ EGL/OpenGL ที่ Wayland ตัวล่าสุดต้องการจะเข้าสู่ xorg-edgers PPA เมื่อไร (คนใช้การ์ดจอ Intel หลายคนคงจำ PPA นี้ได้ มันคือแดนสนธยาที่น่ากลัวสุดๆ ผมไม่แนะนำให้คนธรรมดาใช้อย่างแรง)

ที่สำคัญอย่าลืมว่า Wayland ต้องรันบน Open Source driver เท่านั้น เช่น Mesa หรือ Nouveau เป็นต้น (และต้องเป็นตัวล่าสุดด้วย) พวก Proprietary หมดสิทธิ์

ที่มา http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=OTEyOA

Wayland รันบน ATI, NVIDIA drivers ตรงๆ ได้แล้ว

เป็นข่าวดีเล็กๆ สำหรับคนที่ใช้การ์ดจอของ ATI และ NVIDIA เมื่อใน Wayland mailing list มีคนแจ้งข่าวว่าเขาสามารถรัน Wayland บน drivers ของ ATI และ NVIDIA ตรงๆ ได้แล้ว ไม่ต้องรันผ่าน Linux Framebuffer ซึ่งอืดมากและสูบทรัพยากรมหาศาล

แต่มีข้อแม้ว่าต้องเป็น Open Source drivers เท่านั้น Proprietary หมดสิทธิ์ เพราะยังไม่มีเจ้าไหนทำออกมารองรับ เทคโนโลยีที่ต้องใช้ในการรัน Wayland เลย (นอกจาก Intel ซึ่งยังไงก็มีแต่ Open Source driver อยู่แล้ว) คนใช้ ATI จำเป็นต้องใช้ Linux 2.6.38 kernel ขึ้นไปหากต้องการ Radeon DRM page-flipping support ส่วนคนที่ใช้ NVIDIA ต้องใช้ Linux 2.6.28 kernel แล้วยังต้องลง patch เพิ่มอีก (ตัว patch นี้คาดว่าจะเข้าสู่ mainline ใน Linux 2.6.39 kernel)

คนที่ลองบอกว่าอาจจะมีอาการแปลกๆ ภาพหน้าจอบางส่วนหายไปบ้างในครั้งแรกๆ อย่างไรก็ตามนี่ก็เป็นลางดีแล้วว่าพอ Ubuntu ย้ายมาใช้ Wayland เต็มที่เมื่อไร ทุกคนก็คงพอสบายใจกันได้ทั่วหน้า

ที่มา http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=OTExMw

 

Wayland ย้ายไปใช้ LGPLv2

แรกเริ่มนั้น Wayland เผยแพร่ภายใต้ลิขสิทธิ์ประเภท MIT และ GPLv2 (แยกกันไปเป็นส่วนๆ บางส่วนก็เป็น MIT บางส่วนก็เป็น GPL) แต่ว่าหลังจากที่ Wayland เริ่มได้รับความสนใจจากนักพัฒนาและชุมชนมากขึ้น Kristian Høgsberg เจ้าของโครงการ Wayalnd ได้ตัดสินใจย้ายไปใช้ลิขสิทธิ์ประเภท LGPLv2 แทน

ตัวแรกๆ ที่ถูกย้ายไป LGPLv2 เรียบร้อยแล้วคือ libwayland-server และ libwayland-client ซึ่งเป็นตัว API ของ Wayland protocol ก่อนหน้านั้นสองตัวนี้ใช้ลิขสิทธิ์ MIT ทำให้การเปลี่ยนแปลง code ไม่ต้องกลับคืนสู่ชุมชนก็ได้

อ่านประกาศได้จาก Wayland mailing list

Kristian Høgsberg วางแผนจะย้ายส่วนประกอบอื่นๆ ไปใช้ LGPLv2 ทั้งหมดตั้งแต่ตอนที่ Wayland ยังไม่ใช้โครงการใหญ่โตที่ซับซ้อนนัก ส่วนต่อไปที่จะย้ายไปใช้ LGPLv2 คือ demo compositor และ sample Wayland clients ซึ่งตอนนี้ยังเป็น GPLv2

ที่มา http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=ODgxNQ

รัน Wayland ผ่าน Linux Framebuffer ก็ได้ ไม่ต้องง้อ KMS, GEM

Wayland เป็น display server ที่ต้องการเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น kernel mode-setting (KMS), Graphics Execution Manager (GEM) buffers และ OpenGL ES ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ใช้การ์ดจอ ATi/AMD และ NVIDIA ยังต้องลุ้นต่อไป (ตรงนี้การ์ดจอ Intel ได้เปรียบเพราะรองรับหมด) เพราะทั้ง AMD และ NVIDIA ก็ไม่มีทีท่าสนับสนุนอย่างชัดเจน (NVIDIA นี่แย่หน่อย เล่นประกาศโต้งๆ เลยว่าไม่สนใจ) จะหวังพึ่ง Open Source Drivers ก็ยังใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง

แต่เมื่อเร็วๆ นี้มีนักพัฒนาคนหนึ่งใช้ชื่อ Darxus ส่ง patch เข้าไป 2 ตัว ตัวหนึ่งทำให้สามารถรัน Wayland ผ่าน Linux Framebuffer ได้ อีกตัวใส่ Wayland Framebuffer compositor เพิ่ม ซึ่งผลของมันทำให้ผู้ใช้ proprietary drivers ของ AMD และ NVIDIA หรือการ์ดจออื่นที่ไม่สนับสนุน KMS สามารถรัน Wayland ได้

อย่าเพิ่งดีใจกระโดดโลดเต้นไป เพราะตอนนี้ patch ทั้งสองตัวยังไม่ได้เข้าไปสู่ Wayland mainline codebase แถมจากการทดสอบขั้นต้นกับ NouveauFB และ uvesafb drivers พบว่าแค่รัน Wayland กับ terminal application ระบบก็สูบ virtual memory ไปถึง 8 GB!

ปกติ Linux framebuffer เป็นตัววาดหน้าจอที่ใช้ในการแสดงผลโดยไม่ต้องพึ่ง X.org server ดังนั้นข้อดีของมันก็คือแทบจะไม่ต้องอิงกับ hardware drivers อะไรเลย ขณะเดียวกัน ข้อเสียคือมันกินแรงแต่ CPU กับหน่วยความจำหลักอย่างเดียว แม้จะรัน Wayland ได้ มันก็อาจจะไม่ดีเท่ากับรันผ่าน KMS ซึ่งดึงพลังการประมวลผลจาก GPU มาใช้ด้วย

แต่ก็เอาหนะ ดีกว่ารันไม่ได้เลย ชิมิๆ ตัว Wayland เองก็เบากว่า เร็วกว่า X11 อยู่แล้ว น่าจะพอใช้งานกล้อมแกล้มไปได้บ้าง 😀

ที่มา http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=ODgxMg

วิดีโอสาธิต Wayland ใน X11

ข้างล่างนี้เป็นวิดีโอสาธิต Wayland ใน X11

ต้องย้ำว่าอันนี้ยังอยู่ในช่วงพัฒนาเท่านั้น ดูแค่ว่ามันทำอะไรได้บ้างก่อนก็น่าจะพอ ขนาดว่ารันผ่าน X11 แถมจับภาพหน้าจอไปด้วย พวก effects ยังลื่นพอสมควรเลยทีเดียว

Wayland มี PPA สำหรับ Ubuntu แล้วนะครับ แต่ถ้าจะรันแบบไม่ต้องผ่าน X11 ต้องใช้ Open Source driver เท่านั้น เพราะพวก proprietary มันไม่รองรับพวกเทคโนโลยี KMS, DRM

วิธีติดตั้ง Wayland ใน Ubuntu อ่านและทำตามได้จากwww.chaosreigns.com/wayland/ubuntu.html

ที่มา http://www.phoronix.com/scan.php?page=news_item&px=ODgwMw